سرسخت و سازش‌ناپذير شد. آثارش با منطقي بي‌رحمانه‌، نابردباري و پرخاشگري مشخص‌ مي‌شود، بر شمردن آنها خيلي طول مي‌كشد، زيرا از قريب 500 اثر منسوب به او بيش از 150 عنوان باقي است‌. تنها يك عنوان را براي نشان دادن روحيه‌ٴ او ذكر مي‌كنم‌: كتاب الصارم المسلول‌ علي شاتم الرسول (كتاب شمشير آخته بر ناسزاگوي پيامبر).
رحله‌ٴ ابن بطوطه محبوبيت ابن تيميه و غرايب شخصيتش را تأييد مي‌كند.1 محبوبيت او وقتي نمايان شد كه او را در گورستان صوفيه‌ٴ دمشق به خاك سپردند، يعني در ميان دشمنانش و علي‌رغم يك عمر مخالفت با زيارت قبور، آرامگاهش در معرض زيارت ديداركنندگان زيادي‌ قرار گرفت‌.
ابن تيميه برخلاف‌، يا شايد به خاطر، كهنه پرستي‌اش دست كم در دو جهت در تفكر اسلامي‌ تأثير عميقي داشت‌؛ اول اين‌كه موجب پيدايش و الهام آيين وهابيت شد كه به‌وسيله‌ٴ محمدبن‌ عبدالوهاب (1703 ـ 1787م‌/1115 ـ 1202 ه ق‌) به وجود آمد و اينك حاكم بر زندگي‌ اجتماعي و سياسي عربستان سعودي است‌؛ در وهله‌ٴ دوم‌، آثار او مورد مطالعه‌ٴ مستمر محمد عبده (1849 ـ 1908 م‌/1266 ـ 1326 ه قق‌) قرار گرفت و از طريق او در مكتب جديد تفكر اسلامي تأثير گذاشت و نهضت ناب روشن‌فكرانه‌اي را براي زدودن‌ِ هرنوع زنگار خرافي كه‌ پيرامون دين گردآمده و آن را آلوده ساخته بود، پديد آورد.

و. بودايي‌

وِدِها

وِدِها نويسنده‌ٴ سينهالي به زبان پالي (حدود 1325). وِدِها كه در خانواده‌ٴ برهمني زاده شد، راهب بودايي و عضو اخوت وناواسي يا آراناواسي بود كه مركزش در صومعه‌ٴ بزرگ آنوراداپورا قرار داشت‌. وِدِها احتمالاً در حدود 1325 در زمان‌ فرمان‌روايي پراكْرَماباهوي چهارم برآمد.
دو يا سه نوشته‌ٴ پالي به او منسوب است‌:
1. راساواهيني‌. مجموعه‌اي از 103 داستان بودايي كه تحريري است از يك ترجمه‌ٴ قديم‌تر پالي توسط رتاپالا از متن سينهالي كتاب مهاويرا. از 103 داستان‌، 40 تا داراي منشأ هندو و بقيه‌ سينهالي است‌. اين كتاب كه بسيار زيبا نوشته شده تا امروز به صورت يك كتاب مقدماتي زبان‌ پالي در مدرسه‌هاي معابد سيلان‌، برمه و سيام مورد استفاده‌ٴ زيادي بوده است‌. داماكيتي پنجم‌ (چهاردهم ـ 2)، از آن اقتباسي به زبان سينهالي كرده است‌.


1. چاپ دِفرِمري‌، ج 1، ص 215 ـ 218.